تازه شوی نیټه 12.09.2024
په بلغاریا کې پناه غوښتونکي او کډوال حق لري چې خپل ماشومان وړیا ښوونځي ته واستوي. په حقیقت کې، بلغاریا کي والدین او سرپرستان مکلف دی چې خپل ماشومان ښوونځي ته واستوي.
د ښوونځي زده کړه تر 16 کلنۍ پورې اجباري ده.
دا مقاله د دې په اړه معلومات چمتو کوي چې څنګه خپل ماشوم د بلغاریا په ښوونځي کې شامل کړئ کله چې دوی خپل پخوانی ټولګي، مرحله یا د زده کړې کچه په بهر کې بشپړه کړې وي.
په بلغاریا کې د ښوونځي د زده کړې ډولونه
د زده کړې لومړنۍ مرحله له لومړي ټولګي څخه تر اووم ټولګي پورې ده. چي په لاندی ډول ویشل شوی دی:
ابتدايي مرحله - له لومړي ټولګی څخه تر څلورم ټولګي پورې
د عالي لیسې مرحله - له پنڅم ټولګي څخه تر اووم ټولګي پورې
د زده کړې منځنۍ کچه له اتم ټولګي څخه تر دولسم ټولګي پورې ده. دا په لاندی ډول ویشل شوی دی:
د عالي لیسې لومړۍ مرحله - له اتم ټولګي څخه تر لسم ټولګي پورې
د عالي لیسې دوهمه مرحله - له یولسم ټولګي څخه تر دولسم ټولګي پورې
د نوم لیکنې وروستۍ نیټه
لاسرسی د ښوونې او روزنې سیسټم ته باید د هغې نیټې د 3 میاشتو څخه زیات نه ځنډول کیږي چې تاسو د نړیوال خوندیتوب (پناه) لپاره د خپل ماشوم غوښتنلیک وړاندې کړی.
که تاسو د اوړي د رخصتۍ په پیل کې د خوندیتوب لپاره د خپل ماشوم غوښتنلیک وسپارئ، دوی کولی شي د نوي ښوونځي کال په پیل کې ښوونځي پیل کړي.
هغه ماشومان چې پناه غوښتونکي دي، یا چې په بلغاریا کې نړیوال یا لنډ مهاله خوندیتوب ورکړل شوی، کولی شي په ټول تعلیمي کال کې په ښوونځي کې شامل شي، مګر د دویم ښوونځي دورې پای ته رسیدو څخه 30 ورځې مخکې اقدام وکړی.
د ښوونځي د دوهمې نیمایی پای نیټې په لاندي ډول دي د 2024 کال کې:
له لومړۍ ټولګي څخه تر دریم ټولګي پورې: د جون 2، 2025
له څلورم ټولګي څخه تر شپږم ټولګي پورې: د جون 16، 2025
له پنځم ټولګي څخه تر شپږم ټولګي پورې په اصلاح سپورتي ښوونځیو کې: د جون 30، 2025
له 7 ټولګي څخه تر 11 ټولګي پورې: د جون 30، 2025
دولسم ټولګي: د می 15، 2025
د روان کال د پای نیټې او کلنۍ رخصتۍ د پوهنې وزارت په ویب پاڼه کې شتون لري.
څنګه نوم لیکنه وکړو؟
د 18 کلونو څخه کم خلک / یا ماشومان نشي کولی پخپله ښوونځي کې شامل شي. د دوی والدین یا قانوني استازي باید د دوی استازیتوب وکړي او د هغوي اسناد و سپاري، او همدارنګه باید د ماشوم مخکیني تعلیمی اسناد ، تکمیل شوي ټولګيو اسناد ، تعلیمی درجه او داسی نور اثباتي تعلیمی اسناد وړاندي کړي.
کړنلاره (پروسیجر) په دې پورې اړه لري چې آیا ماشوم د بشپړ شوي ټولګي لپاره سند لری، یا تحصیلی درجی د پخوانیو زده کړو نور ثبوت لپاره سند لري.
هغه ماشومان چي پخوانی زده کړو اثباتي اسناد ونلري
که ستاسو ماشوم د زده کړې د کچې د بشپړولو ثبوت ونلري، نو دوی به ښوونځي ته داخل شي او له هغه وروسته د پنځم او لسم ټولګي ماشومان د داخلې ازموینه به ورکړي (په لاندې برخه کې 'د وړتیاوو تایید' شرایط).
I.1 نوم لیکنه
په لومړی ټولګي کې د ماشومانو نوم لیکنه په بلغاریا کې د هرې ښاروالۍ لخوا ټاکل کیږي. د مثال په ډول:
نوم لیکنه د صوفیا ښاروالۍ کې د آنلاین په توګه ترسره کیدی شي. هر مور او پلار باید د خپل ماشوم پروفایل جوړ کړي او معلومات په آنلاین سیسټم کې په سمه توګه دننه کړي - https://kg.sofia.bg/#/home. که تاسو د آنلاین راجسټریشن کولو تخنیکي امکان نلرئ تاسو کولی شئ دا په غوره شوي ښوونځي کې ترسره کړئ.
په برګاس ښار کې، نوم لیکنه د انلاین په توګه د دې ویب پاڼی له لاری ترسره کیږي - https://www.uburgas.org/ یا په ښوونځي کې.
په وارنا کې نوم لیکنه هم د آنلاین لع لاری ترسره کیږي - https://school.uslugi.io/ یا په ښوونځي کې. او که ستاسو ماشوم تر اوسه د ښاروالۍ وړکتون یا د ښوونځي څخه مخکې د چمتوالي ګروپ ته نه وي تللی، د پوهنې سیمه ایز ریاست سره اړیکه ونیسئ.
په پلافدیف کې، نوم لیکنه د بریښنایی سیسټم له لارې آنلاین ده - https://priem.plovdiv.bg/
هر ښاروالۍ د لومړي ټولګي د غوښتنلیک لپاره یوه نمونه لري. تاسو به په دې لینک کې د صوفیا لپاره نمونه ومومئ.
کله چې خپل ماشوم له دوهم ټولګي څخه تر دولسم ټولګي پورې شامل کړئ چې د زده کړې اسناد نه لري، د مور او پلار یا قانوني استازي په توګه خپل محلی سیمه ایز ریاست د ښوونې او روزنې دفتر ته مراجعه وکړئ او د دې څانګې رییس ته د نوم لیکنې غوښتنلیک وسپارئ.
د 7 کاري ورځو دننه، د پوهنې د سیمه اییزې څانګې مشر به ماشوم ته د ماشوم د اوسیدو ځای او د مور او پلار د غوښتنې سره سم ښوونځي ته لارښوونه وکړي.
د 7 کاري ورځو دننه، د دې ښوونځي مشر به د ماشوم سره مرکه کولو لپاره کمیټه وټاکي. دوی به پریکړه وکړي چې ماشوم باید په کوم ټولګي کې شامل شي. کمیټه به د هغه مضامینو په اړه پوښتنې وکړي چې ماشوم یې په خپل اصلي هیواد کې زده کړې او په کوم ټولګي کې وو.
د پوهنې سیمه ایز ریاست به د دې مرکې لپاره یو ژباړونکی چمتو کړي.
دوی به تاسو ته د 7 کاري ورځو دننه د مرکې پایلې درکړي. له هغې وروسته، تر 3 کاري ورځو پورې، د ښوونځي سرښوونکی /سرمعلم به یو مناسبه فیصله ستاسو د ماشوم په ښوونځي کي د منلو په هکله صادر کړي .
I.2 د وړتیاوو اعتبار او تایید
د لومړي ټولګي څخه تر څلورم ټولګي پورې زده کوونکی د عمر له مخې پرته له دې چې وړتیاوې تایید شي نوم لیکنۍ کیږي، د بیلګې په توګه، پرته له دې چې د سویه ازموینه ترینه واخستل شي.
د پنځم ټولګي څخه تر لسم ټولګي پورې زده کوونکی باید د ښوونځي کال تر پایه چې دوی پکې شامل شوي وو د بشپړ شوي ټولګي یا زده کړې مرحلې لپاره دمخه ترلاسه شوي وړتیاوې تایید کړي(یعنی تعلیمی اسناد). هفوي چي اړونده اکاډمیک کال کې یې نوم لیکنه کړې وي حق لري چې د هغه ټولګي نه په بریالیتوب سره په لوړو ټولګیو کې شامل شي او د اړونده مرحلې تر بشپړیدو پورې د زده کړې له مخکینۍ ټولګي یا مرحلې څخه د اعتبار یا تایید لپاره تر 3 مخکني مضامینو بشپړل کړي وي، یا د زده کړې نه وروسته ثانوي یا لومړۍ ثانوي مرحله پکې شامل شوي وي.
د 11 تر 12 ټولګي(بالغ) ټولګیو زده کوونکی به د ښوونځي د دورې، یا د زده کړې کچې له بشپړیدو وروسته ومنل شي.
ماشومان د پخوانیو زده کړو سند یا بل ثبوت سره
که ستاسو ماشوم د پخوانۍ زده کړې ثبوت او یا سند ولري، د بشپړ شوي درجې، سویه ، یا زده کړې ثبوت لومړی باید په بلغاریا کې د ښوونځي د زده کړې سره مطابقت لپاره ارزیابی شي. او بیا ماشوم به ښوونځي ته داخلیږي. وروسته له 7 ټولګي څخه تر 12 ټولګي پورې ماشومان د داخلې سویه ازموینه به ورکوي.
II پیژندنه او داخله
بلغاریا کي په ښوونځي کي د پیژندلو او قبولول لپاره لاندي اسناد وړاندي کول اړین یا ضروری دي :
د غوښتنلیک فورمه. تاسو کولی شئ د دې لینک څخه د صوفیا ښار لپاره غوښتنلیک ډاونلوډ کړئ. هره ښاروالۍ خپله فورمه لري. تاسو کولی شئ معمولا چاپ شوې نسخه په سیمه ایز ډیپارټمنټ کې ترلاسه کړئ کله چې تاسو د مشورې لپاره هلته ځئ. د غوښتنلیک فورمه په بلغاریوی ژبه کې ډکه شوې ده.
د بشپړ شوي درجې، کچې یا د زده کړې درجې لپاره یو سند. دا یو ډیپلوم یا بل سند کیدی شي.
هغه قانونی اسناد چي تاسی د زده کړی یا تعلیم د ادامه يی او دوام لپاره چمتو کوي که چیرې پورته معلومات د ښوونځي زده کړې سند کې نه وي ذکر شوي. تاسو کولی شئ دا سند له ښوونځي یا بلې ادارې یا انستیتوټ څخه ترلاسه کړئ چې ستاسو په اصلي هیواد کې د ورته سند صادرولو مسئولیت ولري.
پخوانی ښوونځي کي ماشوم ته تدریس شوی مضامینو د تثبیت لپاره یوه مرجع. که چیرې ماشوم غواړي خپلې زده کړې له اتم ټولګي څخه تر لسم ټولګي یا له لسم ټولګي څخه تر دولسم ټولګي پورې دوام ورکړي. تاسو باید پورته سند د ښوونځي یا بلې ادارې یا انستیتوټ څخه هم ترلاسه کړئ چې ستاسو په اصلي هیواد کې یې د صادرولو مسؤلیت ولري.
اصلي رسید د بانګ چې دا ثابتوي چې تاسو اړین فیس تادیه کړی، او باید د تادیه شوو پیسو اسناد د پوهنې سیمه ایز ریاست ته وسپارل شي نه مستقیم ښوونځي ته. د بانک سند یو منظمه سند ده چی د بانګ څخه یی د فیس د تحویلولو نه وروسته ترلاسه کوي. فیس 35 لیوا دی، او یوازې د 16 کلونو څخه پورته ماشومانونه فیس اخیستل کیږي.
د ښوونځي مدیر ممکن اضافي اسنادو ته اړتیا ولري.
دا اسناد باید په بلغاریا کې د رسمي ژباړونکي لخوا وژباړل شي. د ژباړې اصلي توکي باید وسپارل شي. پناه غوښتونکي او کډوال د اسنادو قانوني کولو یا د اپوستل (apostille) له لارې د تصدیق کولو اړتیا څخه معاف دي.
د اسنادو قانوني کول او د وړتیا تصدیق کول
د اسنادو سپارل
که ماشوم له لومړي ټولګي څخه تر شپږم ټولګي پورې شامل شي، د غوښتنلیک فورمه او اړین اسناد د ښوونځي مدیر ته دی وسپارئ.
کله چې ماشوم په پنځم ټولګي کې د دولت د داخلې پلان لخوا ټاکل شوي ځایونو کې شامل شي، د غوښتنلیک فورمه او اسناد چې د څلورم ټولګي بشپړولي ثابتوي باید د پوهنې سیمه ایز ریاست ته وسپارل شي.
که چیرې ماشوم له 7 ټولګي څخه تر 12 ټولګي پورې شامل شي، اسنادی د پوهنې سیمه ایز ریاست ته وسپاري.
2. د مساوي ازموینې پاس کول
هغه ماشومان چې د یو بهرني هیواد د ښوونځي لخوا صادر شوي اسنادو پراساس د لمړي ټولګي څخه تر شپږم ټولګي پورې یا دوره یی بشپړه کړې وي هفوی نه باید داخلې ازموینه وانخستل شي.
ماشومان په ښوونځي کې د اووم ټولګي څخه تر دولسم ټولګي پورې د شاملولو ازموینه ورکوي. البته هغه ازموینې چې د پوهنې د سیمه ایز ریاست څخه په سند کې ښودل شوي او اړینی وي . د مخکني تعلیمی دوری او د وخت محدودیت په نظر کي نیولو سره د داخلی ازموینو د اخیستلو د ښوونځی کال له پای ته رسیدو وروسته نه وی او که چیری د ښوونځی کال د پای ته رسیدو لپاره له دریو میاشتو څخه کم وی د راتلونکي ښوونځي کال پای ته رسیدو وروسته نه ازموینه اخستل کیږي. د اووم ټولګي څخه تردولسم ټولګي پورې د زده کونکو لپاره امکان شتون لري چې د وروستي پیژندل شوي ټولګي په بیا اخیستلو سره داخله ونکړی.
درسي کتابونه
وړیا درسي کتابونه او د مطالعې کټونه، ادراکي کتابونه، او د بریښنایی لوستلو وړ درسي کتابونه د 1 څخه تر 12 ټولګي پورې زده کونکو لپاره د عمومي زده کړې په مضامینو کې، د مورنۍ ژبې، مذهب او کوریوګرافۍ په مضمونونو کې، او د حسي معلولیت لرونکو زده کونکو لپاره په ځانګړو مضامینو کې چمتو شوي.
انفرادي مرسته
دا معلومات د معلوماتو غونډه پراساس د څارنوال والیریا ایلریوا لخوا چمتو شوي دی په آگست د 2022 کال کی. ریکارډ دی معلوماتو غونډه په بلغاریوی او اوکراینی ژبه دلته شتون لري.
د انفرادي مرستې لپاره، تاسو کولی شئ د دي ماډل له لارې غوښتنه او وړاندیزونه وسپارئ.
- Log in to post comments